4.1 Provedores privados e for-profit

Moitos países, tales como Xapón ou Indonesia, teñen sistemas de educación superior nos que predominan as institucións privadas. Noutros países, tales como Francia, Canadá ou España, a situación é inversa, contando cunha maioría de institucións propiedade do estado ou financiadas publicamente. A crecente demanda de educación superior nos últimos anos tivo como consecuencia o establecemento de novas institucións privadas en diversas partes do mundo. Polonia, por exemplo, non contaba practicamente con institucións privadas en 1989; na actualidade, máis de 180 institucións privadas teñen captado un tercio dos estudiantes (Newman & Couturier, 2002). Ademáis, debido ás situacións normativas existentes en diferentes países, algunhas institucións que son públicas e not-for-profit nos seus países de orixe convertéronse en entidades privadas en relación coa oferta de programas off-shore (tal é o caso, por exemplo, dos campus das Universidades de Monash ou De Montfort en Sudáfrica).

Algúns provedores privados establecéronse desde o inicio, e xa desde os anos 70, como provedores for-profit. Entre os líderes do mercado, que ten a súa orixe en EEUU, está a University of Phoenix (que na actualidade ten 100.000 estudiantes matriculados que estudian “virtualmente” ou en centros abertos en EEUU, Canadá, Porto Rico e Alemaña) e Sylvan Learning Systems, que ten programas presenciais en Chile, México, España, Suíza e, máis recentemente, en Francia. Sylvan está así mesmo penetrando na India. Moitos dos provedores for-profit ofrecen curricula especializados (en enxeñería, tecnoloxías da información, saúde, comercio e administración e formación de profesores) para o mercado de adultos que traballan (Ryan, 2002).

No ámbito estadounidense, onde o sector de provedores de educación superior for-profit alcanzou un maior nivel de desenvolvemento, estímase que os factores desencadeantes da nova oferta foron principalmente dous. O primeiro derívase do cambio de enfoque da política de subsidios á educación superior en Estados Unidos, cuxa transición está marcada pola aprobación de sucesivas enmendas á Acta de Educación Superior, a través das cales as institucións de educación superior se volven suxeitos de apoio económico gubernamental (por medio dos denominados fondos Pell) e, así mesmo, concédese a opción de bolsas a estudiantes inscritos en institucións deste tipo (Breneman et al, 2000). O segundo factor identificado é o desenvolvemento do sector de novas tecnoloxías da información. Ruch (2002) contrasta o novo modelo empresarial cos rasgos típicos das universidades privadas a partir dunha serie de categorías .

 Cadro 1: Comparación entre Institucións de Educación Superior (IES) privadas tradicionais e IES empresariais (Fonte: adaptado de Ruch, 2001).

Aínda que non se conta cunha base estadística exhaustiva, algúns indicadores permiten dimensionar a magnitude do sector de educación superior empresarial en Estados Unidos. En primeiro lugar, estímase que cara a 1998 o número de institucións de educación postsecundaria baixo a clasificación for profit superaba xa ao de universidades públicas e privadas (The Futures Project, 2000; Breneman et al, 2000). Cabe advertir, contra este dato, que a enorme maioría das institucións clasificadas na categoría – máis de 4.000 entre as 4.900 censadas – estaban concentradas en programas de dous anos ou menos, sen opción a título profesional ou de grao. En cambio, só había 196 institucións de educación superior for profit rexistradas con oferta de programas de catro anos de duración (xeralmente licenciaturas), e 518 con oferta de programas de dous anos con opción a grao (na súa maioría mestrías en áreas administrativas e de negocios). Na actualidade, a matrícula de estudiantes nas institucións for profit é de 365.000 persoas, o que representa unha proporción insignificante nun universo de case 15 millóns de estudiantes en opcións de educación post-secundaria. Non obstante, o número de establecementos e a taxa de crecemento do sector son indicativos dunha tendencia en expansión.

Convén agregar que en Estados Unidos a oferta de institucións de educación superior empresariais con opción a título ou grao atópase concentrada nalgunhas institucións de cobertura nacional, e nalgúns casos, internacional. Neste grupo destacan a University of Phoenix, a DeVry University, pertencente a DeVry Inc., a ITT Educational Services Inc. e a Strayer University Inc., subsidiaria de Strayer Education Inc. En conxunto estas catro institucións concentran a maioría da matrícula, e tan só a University of Phoenix, cunha poboación escolar cercana aos 100 mil estudiantes no ano 2001 e 200.000 no ano 2003, abarca case a metade do total. En cambio, no sector de institucións for profit con opción exclusiva para certificados de nivel técnico superior, o grao de dispersión é moi alto.

 Cadro 2: Principais provedores en Estados Unidos de educación superior for profit (1998) (Fonte: The Futures Project, 2000).

Un caso particular do sistema de institucións de educación superior empresariais é o das institucións for-profit pero escasa capacidade académica. Este sector é marxinal nos países desenvolvidos, nos que a acreditación representa o principal valor agregado na oferta educativa privada, pero non nos países en vías de desenvolvemento, nos que se desenvolveu como alternativa ás insuficiencias da oferta pública e como opcións de acceso para os sectores sociais sen posibilidades de sufragar as opcións privadas de boa calidade. En moitos países carécese de instrumentos suficientes para controlar esta clase de oferta, e aínda que se descoñece o seu tamaño exacto por ausencia dunha clasificación normalizada dos tipos institucionais de acordo á súa calidade académica, estímase que pode estar atendendo entre o 10% e o 20% das matrículas totais respectivas.

Describiremos de seguido algunhas das principais empresas de educación superior. Non se trata nin moito menos dunha relación exhaustiva, senón tan só indicativa das dinámicas actuais.

Apollo Group, Inc.: prové educación superior a traballadores adultos. A empresa opera a través das súas subsidiarias, a University of Phoenix, Inc., a University of Phoenix Online, o Institute for Professional Development, o College for Financial Planning Institutes Corporation e a Western International University, Inc. Ofrece programas e servicios en 71 campus e 121 centros de aprendizaxe en 37 estados de EEUU, Porto Rico, Vancouver e British Columbia. En agosto de 2003 tiña 200.052 alumnos matriculados. Conta con 7.887 empregados. No último trimestre de 2003, os seus ingresos brutos subiron un 33%, alcanzando 411,8 millóns de dólares; os ingresos netos subiron un 46%, ascendendo a 78,4 millóns de dólares. (http://finance.yahoo.com/q/pr?s=apol).

Argosy Education Group Inc.: Ofrece programas de grao en campos tales como psicoloxía, educación, negocios, leis e saúde. Ten 19 campus universitarios e centros en 11 estados de EEUU, así como o Western State University College of Law en California. Argosy Education Group prové tamén educación continua para profesores de secundaria e preparación para exames no campo dos servicios humanos. Ten 7.300 estudiantes matriculados. No ano 2001 o grupo foi comprado por Education Management Corporation. Os seus ingresos brutos no ano 2003 foron de 88,90 millóns de dólares, supondo un incremento do 106,30%. (http://biz.yahoo.com/ic/58/58326.html).

Career Education Corporation (CEC): A CEC é un dos maiores provedores on-campus de educación postsecundaria privada, for-profit, tendo unha forte presencia na educación en liña. Forma aos seus estudiantes a través de dous grupos: o Colleges, Schools, Universities Group e o Online Education Group. O Colleges, Schools and Universities Group opera en 78 campus, nos EEUU, Canadá, Francia, o Reino Unido e os Emiratos Árabes Unidos, e ofrece programas de doutoramento, másters, bachelor, associate e diplomatura nos ámbitos da comunicación visual e o deseño, as tecnoloxías da información, negocios, artes culinarias e saúde. O Online Education Group opera a través da American InterContinental University Online e a Colorado Technical University Online, e ofrece cursos en tecnoloxías da información, administración de negocios, comunicación visual e educación. A CEC expandíuse fortemente nos ultimos anos, adquirindo entre outras empresas á Whitman Education Group Inc., a Formastrat SA (tamén coñecida como INSEEC Group, unha empresa francesa con nove centros de educación postsecundaria situados en París, Burdeos e Lyon), o Missouri College, o Pennsylvania Culinary Institute, a Texas Culinary Academy, a Edutrek International Inc., etc. A empresa conta con 4.700 empregados. Nos tres primeiros trimestres de 2003, os ingresos brutos subiron un 48%, ascendendo a 817,3 millóns de dólares; os ingresos netos melloraron un 80%, alcanzando 65,8 millóns de dólares. (http://news.moneycentral.msn.com/ticker/sigdev.asp?Symbol=ceco, http://finance.yahoo.com/q/pr?s=ceco).

Corinthian Colleges Inc.: É unha empresa de educación postsecundaria que opera principalmente nos EEUU. A 30 de xuño de 2003 tiña máis de 43.200 estudiantes matriculados. A finais de 2003 dispoñía de 69 colleges e dous centros de formación en 21 estados de EEUU, incluíndo 18 en California e 12 en Florida, atendendo principalmente ao segmento de poboación que busca educación orientada á profesión. Todos os centros da empresa ofrecen acreditación, e outorgan títulos de associates, bachelor, máster e diplomatura. A súa oferta de formación concéntrase nas titulacións de saúde, negocios, tecnoloxía e xustiza criminal. A empresa conta con 3.842 empregados. No terceiro trimestre de 2003, os ingresos brutos subiron un 46%, ascendendo a 169,2 millóns de dólares; os ingresos netos tamén subiron un 41%, alcanzando 19,4 millóns de dólares. (http://finance.yahoo.com/q/pr?s=coco).

Computer Learning Centers Inc.

DeVry, Inc.: Opera a través das súas empresas subsidiarias DeVry University, Ross University e Becker Conviser Professional Review. DeVry University, que outorga acreditacións, inclúe os programas de pregrao DeVry en tecnoloxía e negocios e a Keller Graduate School of Management, con programas de grao en administración. A Ross University é provedora de educación médica e veterinaria. A empresa adquiríu Dominica Management, Inc., propietaria e operadora da Ross University School of Medicine e a Ross University School of Veterinary Medicine, que operan nos países do Caribe Dominica e St. Kitts/Nevis, respectivamente, en maio de 2003. Becker ofrece formación para os exames de certificación profesional Certified Public Accountant (CPA), Certified Management Accountant (CMA) e Chartered Financial Analyst (CFA). A empresa conta con 4.800 empregados. No primeiro trimestre de 2003, os ingresos brutos subiro un 16%, ascendendo a 189,2 millóns de dólares: os ingresos netos subiron un 6%, alcanzando 10,5 millóns de dólares. (http://finance.yahoo.com/q/pr?s=dv).

Education Management Corp.: A EDMC é unha empresa provedora de educación postsecundaria de EEUU que se centra na educación orientada á profesión. As súas institucións acollen a 150.000 alumnos. Os Art Institutes da EDMC ofertan programas en media arts, deseño, moda e artes culinarias. A 30 de xuño de 2003 os Art Institutes incluían 29 escolas en diversas cidades de EEUU. En decembro de 2001, EDMC adquiríu Argosy Education Group, Inc., propietaria de Argosy University, Western State University College of Law e Argosy Professional Services. Argosy ofrece programas en ciencias da conducta, ciencias da saúde, educación, negocios e leis. Argosy é propietaria da Argosy University, que conta con 13 campus e seis extensións en 11 estados de EEUU; é así mesmo propietaria da Western State University College of Law de California. A empresa conta con 4.258 empregados. No primeiro trimestre de 2003, os ingresos brutos incrementáronse nun 32%, ascendendo a 169 millóns de dólares; os ingresos netos subiron un 59%, alcanzando 4,5 millóns de dólares. (http://finance.yahoo.com/q/pr?s=edmc).

EVCI Career Colleges Inc.: Oferta educación postsecundaria on-campus a través do Interboro Institute, Inc. Interboro é un college que oferta programas de grao que conducen ao grao de Associate of Occupational Studies. O seu campus principal está no centro de Manhattan, e ten unha extensión en Flushing, New York. Ademáis, Interboro abríu dous novos colleges no ano 2002, un na sección Washington Heights de Manhattan, e outro en Yonkers, New York. A empresa conta con 150 empregados. Nos tres trimestre finalizados a 30/9/03, os ingresos brutos subiron un 39%, alcanzando 14,4 millóns de dólares; os ingresos netos ascenderon a 384 mil dólares. (http://finance.yahoo.com/q/pr?s=evci).

ITT Educational Services Inc.: É un provedor de educación postsecundaria no sector das tecnoloxías e da electrónica. Ofrece programas de grao de associate, bachelor e máster, e programas non graduados a máis de 33.000 estudiantes. A empresa ten 74 institutos en 28 estados de EEUU. Conta con 3.100 empregados. Nos tres trimestres finalizados a 30/9/03, os ingresos brutos subiron un 14%, ascendendo a 378,2 millóns de dólares; os ingresos netos melloraron un 36%, ascendendo a 34,4 millóns de dólares. (http://finance.yahoo.com/q/pr?s=esi).

Strayer Education Inc.: Strayer Education, Inc. É unha empresa for-profit de servicios de educación postsecundaria. A empresa opera a través das súas subsidiarias Strayer University, Inc. e Education Loan Processing, Inc. (ELP). A Strayer University é unha institución de educación superior acreditada que oferta títulos de pregrao e de grao en diversos campos de estudio. A data de 31 de decembro de 2002 tiña 20 campus en Columbia, Maryland, North Carolina and Virginia, distribuíndo educación transnacionalmente por medio de Internet a través da Strayer University Online. ELP administra os programas de crédito educativo Strayer. No mesmo ano 2002, Strayer foi autorizada a ofertar os seus programas en Tennessee e Pennsylvania, tendo previsto abrir dous campus en cada un deses estados, así como en Raleigh, North Carolina, no ano 2003. A empresa conta con 144 empregados. Nos tres trimestres finalizados a 30/9/03, os ingresos brutos subiron o 26%, alcanzando 103,7 millóns de dólares. Os ingresos netos melloraron un 64%, ascendendo a 18,7 millóns de dólares. (http://finance.yahoo.com/q/pr?s=stra).

Sylvan Learning Systems Inc.: Sylvan Learning Systems, Inc. Prové servicios educativos de formación continua. Os seus servicios educativos desde educación infantil ata o grao 12 (K-12) son ofertados polas seccións Sylvan Learning Centers, Schülerhilfe e Sylvan Education Solutions. A Online Higher Education oferta programas de desenvolvemento profesional e de grao a profesores a través de Canter and Associates. A sección International Universities é propietaria ou mantén controladas seis universidades privadas situadas en España, Suíza, México, Chile e Francia. A sección Sylvan Ventures inviste en e desenvolve empresas que están creando novas solucións tecnolóxicas para o mercado de educación, e sustenta as operacións de eSylvan, Inc., Walden E-Learning, Inc., Connections Academy Inc., National Technological University Inc. e EdVerify Inc. En xullo de 2003, Sylvan vendeu a sección de educación K-12 a Educate, Inc. e disolveu Sylvan Ventures. A empresa conta con 6.800 empregados. Nos tres trimestres finalizados a 30/9/03, os ingresos brutos melloraron un 40%, ascendendo a 317,9 millóns de dólares. (http://finance.yahoo.com/q/pr?s=slvn).

Universal Technical Institute Inc.: Universal Technical Institute, Inc. (UTI). É unha empresa provedora de educación postsecundaria nos ámbitos da automoción, diesel, reparación de colisións, motocicletas e técnicos da marina. Oferta titulacións de pregrao, diploma e programas certificados en sete campus en EEUU, e comercializa programas de formación avanzada en 22 centros de formación. A UTI é unha das principais provedoras de programas de formación técnica a empresas como Audi of America, American Honda Motor Co., Inc., American Suzuki Motor Corp., BMW of North America, LLC, Ford Motor Co., Harley-Davidson Motor Co., International Truck and Engine Corp., Jaguar Cars, Inc., Kawasaki Motors Corp., U.S.A., Mercedes-Benz USA, LLC, Mercury Marine, Porsche Cars of North America, Inc., Volkswagen of America, Inc., Volvo Car Corp. e Yamaha Motor Corp., USA. A empresa conta con 1.500 empregados. No ano fiscal rematado a 9/30/03, os ingresos brutos incrementaronse nun 36%, ascendendo a 196,5 millóns de dólares. Os ingresos netos alcanzaron 14 millóns de dólares. (http://finance.yahoo.com/q/pr?s=uti).

Whitman Education Group, Inc.: É unha empresa provedora de educación postsecundaria que, a través de tres empresas subsidiarias, xestiona 22 centros en 13 estados de EEUU, ofrecendo certificacións e diplomas de grao, de posgrao e non graduadas, principalmente no campo da saúde, as tecnoloxías da información e os negocios. No ano 2003 tiña 9.000 estudiantes matriculados. A través da Colorado Technical University, da súa propiedade, ofrece graos e certificacións en ámbitos tales como a Seguridade nos Sistemas de Información. Por medio da Ultrasound Diagnostic Schools desenvolve cursos sobre tecnoloxía cirúrxica en catro campus. No ano 2003 a empresa expandíuse a outros seis campus, e prevé expandirse a seis máis no 2004 (Gateway Reports, 2003). Recentemente foi adquirida por Career Education Corporation (The Lahiji Project, 2004).