Eleccións na USC: as preguntas de fírgoa

Eleccións na USC: as preguntas de fírgoa

Desde fírgoa entendemos que o proceso electoral debe constituir unha ocasión privilexiada para dilucidar o presente e o futuro da USC en momentos convulsos para a educación superior en todo o mundo, en Europa, en España e en Galicia. Valoramos que para optar entre os sete candidatos que se presentan sería bo que a comunidade universitaria coñecera as súas ideas e as súas posicións sobre diversos aspectos que consideramos clave no actual proceso de reforma das universidades. A tal fin, sometemos á consideración dos candidatos as seguintes cuestións:

  1. Cal é a súa valoración das políticas do Banco Mundial dirixidas á creación dun mercado de educación superior? Debe a USC entrar a competir nese mercado?

  2. Que opinión lle merece o "Plan Boloña"? Considera que ten algunha relación coas políticas do Banco Mundial?

  3. Que opina da "New Public Management" aplicada á Universidade? Considera vostede que a Universidade é unha empresa? Ten que se gobernar como unha empresa? Que opinión lle merece o documento "Estrategia Universidad 2015. La gobernanza de la universidad y sus entidades de investigación e innovación" elaborado pola Fundación CyD co aval do MICINN e a CRUE? Aceptaría que o Reitor e os órganos unipersoais de goberno foran nomeados e non elexidos?

  4. Que opinión lle merece a expansión na Universidade do "espíritu emprendedor ou empresarial"? Que lle parecen as denominadas "cátedras de empresa" (Cátedra Elcogás, Cátedra Multicaja, Cátedra de Hostelería del Hotel Doña Pakyta, etc.)? Considera que a Universidade ten que estar ao servizo da competitividade económica?

  5. Cre que a Universidade está a ser mercantilizada? Hai algún indicio de privatización?

  6. Coñece o proceso de adelgazamento das universidades que está a ter lugar en todo o mundo? Cre que está xustificado? Que opinión lle merecen os masivos recortes presupostarios ás Universidades? Que efectos prevé que teñan na USC e que medidas adoptará para enfrontalos?

  7. Como se debe financiar a Universidade? Debe ser financiamento público ou privado? Considera apropiada unha suba das taxas de matrícula? Deben liberalizarse as taxas universitarias? Deben de comercializarse a investigación e os servizos? Que opinión lle merece o "Documento de Reflexión sobre la mejora de las Políticas de Financiación de las Universidades para promover la excelencia académica e incrementar el impacto socioeconómico del Sistema Universitario Español"?

  8. Sobre o profesorado:

    1. Comparte a afirmación recollida no "Documento de Reflexión sobre la mejora de las Políticas de Financiación de las Universidades para promover la excelencia académica e incrementar el impacto socioeconómico del Sistema Universitario Español" de que existe un exceso de profesorado? É necesario reducir a plantilla de profesores? Cre que o traballo do profesorado está sendo intensificado? Hai que xubilar anticipadamente algún sector do profesorado?

    2. Considera oportuno desfuncionarizar ao profesorado? Parécelle apropiado que os profesores funcionarios sexan progresivamente sustituídos por contratados precarios?

    3. Que lle parecen as políticas de incentivos en relación co profesorado? Parécelle que os profesores deben cobrar por rendemento? Observa algún tipo de efectos perniciosos das políticas de "pago por rendemento"?

  9. Considera que os estudiantes son "clientes" da Universidade? Que opina sobre os créditos ao estudio e o progresivo endebedamento dos estudiantes?

  10. Cre que debe haber diferencias entre as universidades públicas e as privadas? Como vé o futuro das universidades privadas en España? E en Galicia?

  11. Que entende por "calidade"? E por "excelencia?

  12. Que papel considera que xogan na Universidade as políticas de avaliación de profesores, programas e centros? Teñen algo que ver coa imposición coactiva de políticas de reconversión?

  13. Considera necesario defender a Universidade Pública fronte ao seu progresivo e acelerado desmantelamento?

fírgoa remitirá as preguntas por correo electrónico a todos os candidatos, e publicará cada día da campaña electoral as respostas recibidas a cada unha das preguntas ou bloques de preguntas:

  1. Cal é a súa valoración das políticas do Banco Mundial dirixidas á creación dun mercado de educación superior? Debe a USC entrar a competir nese mercado?

Pilar Bermejo Barrera

- Unha valoración a fondo das propostas do Banco Mundial sobre a creación dun "mercado" de educación superior, sobarda o que é posible recoller nunha pregunta informativa para o fin que promove Fírgoa. Pode avanzarse, sin embargo, que ó referirse ó Banco Mundial hai que estar atento á natureza do propio organismo, entre cuias funcións, estrictamente "económicas", no sentido máis limitado desta acepción, consisten tan só na promoción de obxectivos avaliables tan só desde ese restrictivo punto de vista.

 Obviamente, unha universidade e máis aínda si é pública, non pode reducir os seus obxectivos a este recinto tan reducido. Non é ese o marco en que debemos promover as nosas iniciativas e proxectos. De ningunha maneira.

Mercedes Brea

- A educación superior non pode ser nunca un mercado.

Lourenzo Fernández Prieto

- Esta pregunta ten difícil contestación no contexto deste cuestionario, e tendo en conta que as recomendacións do BM axústanse a unha realidade moi diferente á nosa. En todo caso, xa hai un mercado de Educación Superior, e a USC xa está nel. A cuestión son ás regras dese mercado, que obviamente non son de axuste oferta/demanda, de axuste custe/prezo. Por que a Educación Superior é un dereito dos cidadáns, e as Universidade Públicas o instrumento dos que nos dotamos é que debe garantir ese dereito.

Jaime Gómez Márquez

- Non sei que ten que dicir o Banco Mundial sobre a Educación. Estou en contra da mercantilización da Universidade, sobre todo da pública.

  1. Que opinión lle merece o "Plan Boloña"? Considera que ten algunha relación coas políticas do Banco Mundial?

Pilar Bermejo Barrera

- Para moitos de nós, profesores e estudiantes da USC, o proceso de Bolonia aínda é una ocasión perdida. Ate agora, non fomos quen de aproveitar a oportunidade de sumarnos a un espacio continental de ensino universitario, ou o que aínda é peor: non acadamos a ponderar a potencialidade dunha proposta que consiste en que podamos poñer en común obxectivos xerais e sobre de todo métodos pedagóxicos comúns para tódalas universidades, desde Compostela a Kiev. Porque Bolonia non é máis que esto. Non se trata de que tódolos mozos e mozas dos países que se suman ó proxecto, estudien os mesmos textos, non se trata dun intento de uniformizar todo o que se explica nin todo o que se aprende no mundo universitario europeo. Non se trata de espallar una nova especie de pensamento único universitario. Nin moito menos. Só se trata, moito máis humildemente, de poñer en común procedementos de ensino, sistemas de avaliación, estructuras dos programas e títulos ? de maneira que tódolos estudiantes de todas esas universidades podan transitar dunha a outra sen obstáculos administrativos que estorben o recoñecemento dos seus estudios, en calquera delas que foran cursados. Nada máis.

Na miña opinión Bolonia non ten nada que ver cas políticas do Banco Mundial.

Mercedes Brea

- O chamado "plan Bologna" supón un esforzo para acadar unha harmonización dos sistemas europeos de educación superior. Pero, como tantas outras veces, "Spain is different" e prestou pouca atención ó que estaban facendo o resto dos países, comezando pola propia estructura dos niveis de Grao e Posgrao. En calquera caso, cómpre agardar catro anos para revisar o funcionamento dos Graos, e urxe reorganizar a oferta que a USC fai de Másteres.

Non penso que, de entrada, exista unha relación directa entre a declaración asinada en Bologna en 1999 e as políticas do Banco Mundial, aínda que é posible que acaben coincidindo nalgúns aspectos.

Lourenzo Fernández Prieto

- Insístese nas recomendacións do BM sen matizar en que sentido, a que políticas se refire. Como está dito no meu programa, o “Plano Boloña”, debe ser unha oportunidade para reflexionar sobre a universidade do século XXI que queremos na sociedade do coñecemento, para mellorar o cumprimento da súa función docente. Pero non está no “Plano Boloña” a decisión de implantar os novos títulos a custe cero, non está no “Plano Boloña” os procedementos implementados que practicamente excluíron aos estudantes do proceso. A nosa valoración de cómo se fixeron as cousas non é nada positiva, pero si seguimos apostando por aproveitar esta oportunidade para mellorar a formación que a USC ofrece aos e ás estudantes e, xa que logo, por mellorar o servizo que debe ofrecer á sociedade.

Jaime Gómez Márquez

- Digo o mesmo [que dicía na misma resposta anterior]. Bolonia é un tema académico, o Banco Mundial non sei que ten que dicir ao respecto.

  1. Que opina da "New Public Management" aplicada á Universidade? Considera vostede que a Universidade é unha empresa? Ten que se gobernar como unha empresa? Que opinión lle merece o documento "Estrategia Universidad 2015. La gobernanza de la universidad y sus entidades de investigación e innovación" elaborado pola Fundación CyD co aval do MICINN e a CRUE? Aceptaría que o Reitor e os órganos unipersoais de goberno foran nomeados e non elexidos?

Pilar Bermejo Barrera

- A pregunta ten unha formulación moi complexa, por querer abranguer moitas cousas ó mesmo tempo. Eu podo concretar algo máis comenzando por afirmar que a Universidade, ó non ter fins exclusivamente comerciais, nin é nin pode ser unha empresa. Non pode, pois, ser xestionada como si o fora.

Pero tampouco se pode caer no simplismo de considerar que a Universidade e máis as empresas sexan mundos incompatibles. Pola contra, tendo en conta que un dos obxectivos principais das personas que acuden á Universidade é o da preparación para o exercicio dunha profesión, moitas das veces só accesible dentro dunha empresa, é preciso aceptar que existe e debe existir unha complementariedade entre ámbolos dous mundos, alomenos esa que lle demandan os estudiantes.

Tamén é certo que a Universidade debe fomentar unha formación máis ambiciosa que esta de mera "formación profesional". Pero non pode deixar no camiño, sin atender, ningunha das demandas que se cheguen desde a sociedade. E esta é unha das máis reiteradas e importantes

Mercedes Brea

- Non é doado responder tantas cousas á vez. A Universidade non é unha empresa; é un organismo público que ten como misión formar persoas, polo que non pode ser xestionada como unha empresa nin estar preocupada por acadar beneficios inmediatos. O que non quere decir que non deba optimizar ó máximo os recursos que lle son asignados e que non deba intentar incrementarlos co seu esforzo. O sistema de elección do Reitor por sufraxio universal (igual que o relativo a Decanos ou Directores de Departamentos e Institutos) paréceme o mellor, porque permite que todos expresemos libremente as nosas preferencias. Outra cousa é que as porcentaxes de ponderación do voto sexan as máis axeitadas, pois, por exemplo, a correspondente ó PAS paréceme escasa.

Lourenzo Fernández Prieto

- Non, a universidade non é unha empresa. Agora ben, o noso modelo de goberno é froito dun tempo, froito da transición á democracia. Nestes 25 anos a universidade, como a sociedade, ten mudado e precisamos revisar os nosos modelos de xestión. Temos universidades máis complexas, máis internacionalizadas, e debemos dotármonos dun modelo de goberno áxil ,e eficaz e que permita aproveitar da mellor forma os nosos recursos. Un modelo no que xunto coa participación vaia a corresponsabilidade na toma das decisións, onde se cumpra algo tan básico como que as normas son iguais para todos. No noso programa dámoslle moita importancia ao modelo xerencial precisamente porque sabemos que é un aspecto que debe ser profundamente reformado, sobre os principios anteriores.

Jaime Gómez Márquez

- Como digo no meu programa, a Universidade non é unha empresa, nin é a súa misión social facer empresas, nin se ten que gobernar como unha empresa. A min paréceme ben que o Reitor sexa elexido por sufraxio universal.

  1. Que opinión lle merece a expansión na Universidade do "espíritu emprendedor ou empresarial"? Que lle parecen as denominadas "cátedras de empresa" (Cátedra Elcogás, Cátedra Multicaja, Cátedra de Hostelería del Hotel Doña Pakyta, etc.)? Considera que a Universidade ten que estar ao servizo da competitividade económica?

Pilar Bermejo Barrera

- Repito o que dixen na resposta anterior, a Universidade non é unha empresa, é unha Institución Pública de educación superior, que forma os profesionais do futuro. Pero a Universidade non so ten que xerar coñecemento e transmitilo aos seus estudantes, sinon que tamén ten a obriga de transferilo á sociedade, que en definitiva é de quen recibe os recursos, é preciso regular con claridade como debe facerse esa transferencia, os profesores universitarios non deben nunca esquecer cal é a súa misión na universidade, e por suposto non deben converterse en empresarios, iso é outra cousa.

Mercedes Brea

- A expansión do espíritu emprendedor na Universidade non é incompatible coa transferencia de coñecemento e tecnoloxía á sociedade. O que non pode é primar sobre a función formativa da institución como organismo público. As "cátedras de empresa" poden funcionar se non pretenden controlar a actividade universitaria e só se utilizan para contribuír a financiar accións que entren plenamente dentro da súa competencia.

Lourenzo Fernández Prieto

 - Na sociedade do coñecemento, nunha economía como a nosa na que debemos innovar para progresar é necesario que os nosos egresados teñan espírito emprendedor no seu desenvolvemento profesional. Como actitude a universidade debe promovela. E tamén debe promover a transferencia do coñecemento que crea á sociedade que a sustenta, é a súa responsabilidade. Como se recolle no programa, esta implicación máis directa na transferencia do coñecemento debe facerse desde parámetros de servizo público e sen interferir coas función esenciais da universidade. A universidade non é unha empresa, non se guía por criterios de maximización de beneficio. O seu obxectivo debe ser faciltar o acceso ao coñecemento que xera e ise debe ser tamén o principal obxectivo do seu persoal.

Jaime Gómez Márquez

- Reiterando o que dixen antes, teño que dicir que a misión da universidade é ensinar e investigar (nin máis ni menos). A relación co tecido empresarial ten que ser sempre de simbiose non de parasitismo. En todo caso non debemos competir coas empresas, non é esa a nosa misión social.

  1. Cre que a Universidade está a ser mercantilizada? Hai algún indicio de privatización?

Pilar Bermejo Barrera

- En termos xerais en absoluto, a Institución como tal non esta a ser mercantilizada. A día de hoxe ningún goberno europeo ditou ningunha norma nese sentido.

Mercedes Brea

- Non creo que a Universidade estea a ser mercantilizada, se ben existen movementos nese sentido que deben ser revisados para evitar que perdan o rumbo. Polo momento, non vexo indicios de privatización.

Juan Casares Long

- Calquera actividade que implique movemento de recursos económicos, é, antes ou despois, obxecto de atención polo sector privado. Hai xa unhas décadas o ensino superior converteuse nunha actividade máis do sector privado. A globalización ven impoñendo pautas de comportamento como a participación en sociedades de capital risco, sociedades participadas públicas/privadas, etc. Pero unha universidade pública non pode perder o seu sentido, que é producir beneficio social e responder ás demandas da sociedade, e substituír o social polo económico.

Lourenzo Fernández Prieto

- Creo que o Ensino Superior como xa o é o resto do ensino, é un nicho de mercado con moito potencial para o investimento privado. Pero nós apostamos pola Universidade Pública como mecanismo de igualación, preciso para que haxa unha efectiva igualdade de oportunidades. Dende hai muitos anos existen nas universidades públicas do Estado español de feito masters a precios non públicos. A construcción do modelo de masters univesitarios públicos precisamente debe servir para reforzar o carácter público da institución.

Jaime Gómez Márquez

- Creo na universidade pública. Está dito no meu programa eleitoral. Non á mercantilización da universidade, non á privatización da universidade.

  1. Coñece o proceso de adelgazamento das universidades que está a ter lugar en todo o mundo? Cre que está xustificado? Que opinión lle merecen os masivos recortes presupostarios ás Universidades? Que efectos prevé que teñan na USC e que medidas adoptará para enfrontalos?

Pilar Bermejo Barrera

- Trátase dun erro moi grave. Incluso desde un punto de vista económico, pois pódese afirmar con basamento que non hai inversión máis rendible que a que se adica ó ensino, e especialmente ó ensino universitario. Toda sociedade que queira basear o seu crecemento económico no conocemento, xa sea tecnolóxico ou xeral, está obligada a soster as inversións en universidades, anque o momento de plasmación real dos seus resultados se retarde algo no tempo. Calquera outra opción é suicida social, política e económicamente.

As sociedades máis prósperas de mañán serán as que hoxe se amosen máis decididas a sufragar un bo sistema de ensino universitario.

Mercedes Brea

- O proceso de "adelgazamento" é consecuencia inmediata da crise económica. Os recortes orzamentarios das Universidades obedecen a ese motivo e están provocando serias consecuencias no funcionamento ordinario da USC. Cando sexa Reitora, espero ter a posibilidade de pechar a negociación do plan de financiamento abrindo expectativas de futuro para a nosa Universidade, presentando á Xunta argumentacións sólidas das necesidades básicas e obxectivos que respondan a actuacións xustificadas.

Juan Casares Long

- É certo que a perda de peso da sociedade de benestar está a implicar recortes de recursos nos ámbitos de distintos servizos públicos como a universidade, cando por outra banda a sociedade está a demandar cada vez máis funcións da universidade pública.

A educación e a sanidade son o resultado do desenvolvemento cultural da nosa sociedade e polo tanto deberían de ser as últimas en sufrir recortes .

Os recortes suporán a necesidade de fixar prioridades nas accións, e as medidas basearanse nun rigoroso control dos gastos.

Lourenzo Fernández Prieto

- Entendo que a pregunta refírese aos orzamentos das Universidades Públicas. Unha parte do adelgalzamento débese á crise económica, e deberá recuperarse cando o faga a economía. Isto obríganos a todos e todas a ser máis eficientes no uso dos nosos recursos e ser máis activos buscando fondos. Ao marxe desta conxuntura, como tendencia é moi preocupante, porque como xa dixemos antes as Universidades son un mecanismo de igualación e na maioría dos países os xeradores dos coñecementos básicos para o progreso da sociedade, centros desde os que se ofrecen novas solucións aos problemas novos e vellos da nosa sociedade. A USC debe, co compromiso de todos e todas, demostrar a súa utilidade social neste sentido e lograr así a adhesión da sociedade na súa demanda dun suficiente financiamento público que lle garanta o poder cumprir estas funcións.

Jaime Gómez Márquez

- A resposta é obvia: parécenme mal os recortes ás universidades. O que habería que revisar é si necesitamos tantas Universidades. Hai que negociar con firmeza o novo plan de financiamento coa Xunta.

  1. Como se debe financiar a Universidade? Debe ser financiamento público ou privado? Considera apropiada unha suba das taxas de matrícula? Deben liberalizarse as taxas universitarias? Deben de comercializarse a investigación e os servizos? Que opinión lle merece o "Documento de Reflexión sobre la mejora de las Políticas de Financiación de las Universidades para promover la excelencia académica e incrementar el impacto socioeconómico del Sistema Universitario Español"?

Pilar Bermejo Barrera

A financiación da Universidade debe ser principal si non exclusivamente pública. Alomenos, a parte pública da mesma debe ser suficiente como para que o recurso a unha financiación complementaria de carácter privado non condicione nin menos limite a autonomía da propia Universidade para establecer as súas propias liñas de investigación e preserve a libertade de cátedra ou pensamento nas súas aulas.

As referencias que se fan na pregunta ás taxas universitarias son merecedoras, en cambio, dun debate máis quedo. En primeiro lugar, porque o feito de que a financiación da Universidade sexa pública non debe amparar tratos aparentemente igualitarios pero que poden dirixirse a alumnos que non son iguais en absoluto. Podería discutirse, por exemplo, si o nivel de renda das familias debería ou non ser considerado á hora de lle fixar as taxas a cada un deles.

Tamén podería discutirse si as taxas deberían variar segundo o nivel de rendemento dos estudantes de maneira máis marcada. O uso dos recursos públicos esixe un plus de responsabilidade, non a disculpa da súa carencia. Non podemos permitir que, como se decía antes, "o que é do común, non é de ningún". O revés: o que é do común é de todos.

Mercedes Brea

- O financiamento das necesidades básicas debe ser público; para as complementarias, non se deberían desdeñar as subvencións procedentes de empresas, se as houbera. Na situación actual, non ten sentido propoñer unha suba das taxas académicas nin a súa liberalización. Os servizos non deben comercializarse; as investigacións, se dan lugar a patentes ou productos de mercado, poden rendibilizarse economicamente.

Juan Casares Long

- Unha universidade pública debe ter un financiamento fundamentalmente público para garantir a súa independencia e liberdade.

Nun momento de crise como o actual as taxas non deben medrar si non o fan os salarios.

Non deben liberalizarse as taxas universitarias na universidade pública.

Todo aquelo que vaia mais aló da defensa da propiedade intelectual da universidade, non.

Lourenzo Fernández Prieto

- As funcións esenciais da universidade deben ser financiada con fondos públicos. Pero a universidade debe facer unha captación intelixente de fondos, que non comprometa o seu carácter de servizo público.

Jaime Gómez Márquez

- Financiamento público suficiente para que a Universidade poda facer o seu traballo con dignidade. O financiamento privado benvido pero como un complemento.

Xa dixen que a relación coas empresas ten que ser de simbiose. A USC como entidade pública debe transferirlle á sociedade coñecemento, cultura e tecnoloxía. Esa tranferencia ao seitor privado debe retornarlle beneficios á institución, beneficios que redunden no ben común.

  1. Sobre o profesorado:
    1. Comparte a afirmación recollida no "Documento de Reflexión sobre la mejora de las Políticas de Financiación de las Universidades para promover la excelencia académica e incrementar el impacto socioeconómico del Sistema Universitario Español" de que existe un exceso de profesorado? É necesario reducir a plantilla de profesores? Cre que o traballo do profesorado está sendo intensificado? Hai que xubilar anticipadamente algún sector do profesorado?
    2. Considera oportuno desfuncionarizar ao profesorado? Parécelle apropiado que os profesores funcionarios sexan progresivamente sustituídos por contratados precarios?
    3. Que lle parecen as políticas de incentivos en relación co profesorado? Parécelle que os profesores deben cobrar por rendemento? Observa algún tipo de efectos perniciosos das políticas de "pago por rendemento"?

Pilar Bermejo Barrera

Para considerar si o número de profesores dunha universidade é  excesivo ou non, primeiro habería que explicitar qué tipo de labor realizan, e mesmo cal é a metodoloxía docente e investigadora que se promove nela. Neste preciso momento, en que se quere poñer en marcha un cambio radical da metodoloxía docente, xeneralizando a reducción de alumnos por aula e curso e aplicándo neles una dinámica participativa de avaliación contínua, eu inclinariame a pensar precisamente todo o contrario: as actuais plantillas de profesorado e investigadores son escasas.

Dúas notas adicionais. Unha: precisamente neste oficio da docencia e a investigación é onde máis difícil me resulta ver a necesidade de anticipar xubilacións. Outra: eu son funcionaria e non teño una opinión nin moito menos negativa de tal condición, que me ofrece una estabilidade laboral de por vida que valoro moito, pero non se me agocha que hai importantísimas universidades no mundo onde os profesores e investigadores non o son. Por certo: a alternativa á  funcionarización non se limita precisamente á contratación laboral en precario.

Mercedes Brea

a. Non existe un exceso de Profesorado, porque o labor esencial do PDI é docente e investigador á vez, e a reducción da carga docente repercute de ordinario nun incremento do labor investigador. Polo tanto, non se debe reducir a plantilla. O traballo do profesorado está intensificado na actualidade, pero como consecuencia da inmensa carga burocrática, que ten que ser reducida e redirixida ó persoal cualificado. Non hai que xubilar anticipadamente a ninguén que non manifeste voluntariamente ese desexo.

b. Todo o contrario. Penso que é preferible reforzar a carreira docente, se ben cun control da súa actividade e unha avaliación continua dos resultados da mesma.

c. Sí considero correcto incentivar o rendemento, pero despois dunha avaliación seria do mesmo, porque os efectos perniciosos desa política derivan normalmente da xeralización de avaliacións positivas e igualatorias.

Juan Casares Long

a. Non comparto a afirmación.

Na nosa universidade non se pode reducir a plantilla de profesorado.

Si creo que o tráballo esta sendo intensificado.

Salvo a quen queira acollerse a xubilación voluntaria, non.

b. Obviamente non.

c. Os empregados públicos estamos obrigados de dar o mellor de nos mesmos en resposta a confianza depositada polos nosos propietarios: a sociedade. A exixencia de excelencia debe de ser unha actitude individual e colectiva de todos. O recoñecemento do traballo ven feito debe tamén reflectirse na promoción persoal.

Lourenzo Fernández Prieto

a. Entendo que a pregunta refírese exclusivamente á USC. Obviamente, os datos da ratio global docente/estudante indican que non existe un exceso de persoal docente, todo o contrario. Tamén é certo que este dato global agocha fortes diferenzas entre áreas de coñecemento. Ë preciso unha política de PDI que permita que todos e todas desenvolvamos as nosas tarefas docentes e investigadoras nas mellores condicións.

En canto ao tema das xubilacións se ben só se fala delas como forma de axuste do cadro de persoal, nós entendemos que é un tema que debe ser tratado coa seriedade que precisa. A USC non pode prescindir alegremente de persoal cunha bagaxe intelectual tan importante, pero por outra parte, é razonable atender e entender que 45 anos de traballo sexan máis que suficientes, que é necesario incorporar novo persoal con outros impulsos, outras expectativas persoais e profesionais. E, sobre todo, que esta renovación non se pode improvisar, polo que, diante dunha perspectiva como a que ten que enfrontar a USC (o 16% do seu cadro de persoal se xubilará na próxima década), un plan de xubilacións pode ser unha ferramenta para evitar que esa renovación sexa traumática.

b. Non. Desde a perspectiva da defensa dunha universidade pública e de calidade, esta resposta non precisa de maior argumentación.

c. A miña experiencia e como a de todos. No sistema retributivo, similar ao do resto dos funcionarios, temos dous complementos que valoran a actividade docente e investigadora. Todos sabemos que o complemento docente se concede de forma case automática, mentres que o complemento por investigación é máis selectivo. Mais alá da discusión que está no fondo sobre a estrutura da nosa retribución (a utilización dalgúns complementos por méritos como un instrumento de mellora salarial non recoñecida no salario base), o resultado é que a investigación é obxectiva e subxectivamente máis valorada por nós mesmos, co risco de que minusvaloremos a nosa función docente. Creo na máxima de que a igual traballo igual salario, e no que dela se deriva. Garantida unha retribución xusta para o persoal, penso que a quen fai un esforzo maior por cumprir mellor o seu desempeño debe serlle recoñecido.

Jaime Gómez Márquez

a. As afirmacións xerais están cheas de erros. En xeral, necesitamos máis profesorado? seguramente si pero tamén digo que hai diferencias entre áreas que hai que correxir. Ao profesorado se lle está esixindo máis dedicación docente dende a implantación do EEES. Esto xera outrosn problemas de tempo para a investigación ou a xestión. En todo caso, hai que denunciar a falacia do custo 0. Non hai que xubilar anticipadamente a ningún profesor á forza, salvo casos excepcionais.

b. Non, pero si creo que aos funcionarios como a calquer outro traballador hai que esixirnos profesionalidade.

c Hai que traballar e tentar facelo ben, non por recompensas senón por ética persoal e profesionalidade. Se aos que o fan mellor se lles da un premio, paréceme ben pero non debemos traballar en base a esto.

  1. Considera que os estudiantes son "clientes" da Universidade? Que opina sobre os créditos ao estudio e o progresivo endebedamento dos estudiantes?

Pilar Bermejo Barrera

- Home non: non se pode calificar como "clientes" ós estudiantes. Esa é unha maneira de confundir as cousas. Anque só fora porque a Universidade non é un centro de mercadorías. Pero non entendo porque establecedes unha relación directa entre esa perversión e a posibilidade de que os estudiantes accedan a un crédito para financiaren os seus estudios. O que non podería aceptar é que a obtención dun crédito fora unha esixencia xeral para o estudiantado, pero que cada un resolva unha situación personal como poda non serei eu quen a xulgue negativamente.

Por outra parte, en Europa hai centros educativos que conceden créditos especiais ós seus estudiantes, que só comenzan a devolverse cando, sendo xa profesionais, acaden un determinado nivel de renta. Eso non implica un "progresivo endebedamento dos estudiantes".

A min o que me importa é que ningun mozo ou moza con capacidade intelectual probada quede fora da universidade por non ter medios económicos. O nivel das taxas, as becas, os créditos, ou calquera outro instrumento que se utilice para garantir ese obxetivo paréceme secundario.

Mercedes Brea

- Dado que a Universidade non é una empresa, non ten “clientes”. Os estudantes son axentes receptores ou destinatarios participativos da función docente da Universidade, que non tería razón de ser sen eles, pois non hai docentes sin discentes. O resto da pregunta non estou segura de entendela. De momento, o que coñezo como medidas de apoio ós estudantes con necesidades económicas son as bolsas. É posible que existan noutros lugares, ademais das bolsas, sistemas de créditos reembolsables sen xuros, pero, como non son experta na materia, non sei se iso nos debe levar a falar dun “progresivo endebedamento” dos estudantes e, moito menos, se resulta eficaz.

Juan Casares Long

- Os estudantes non son clientes da universidade. Nin se comprende os alumnos sen profesor nin universidade sen alumnos. Forman polo tanto parte imprescindible da comunidade universitaria.

O crédito ao estudio e unha práctica mais resultado da globalización económica, unha realidade da sociedade actual, que eu non comparto.

Lourenzo Fernández Prieto

- Creo que non nos deben atar as palabras. Os estudantes son a parte esencial da universidade, á que lle da sentido.

En canto aos prestamos-bolsa, a situación dos estudantes é moi diversa e debemos buscar os instrumentos de apoio que se adecúen as distintas situacións. Sobre o principio de ser responsables no uso dos fondos públicos que a sociedade pon a nosa disposición, considero que a opción do préstamo pode ser a razonable en determinados casos, pero non noutros. Creo que é outro instrumento adicional para facilitar o acceso á Educación Superior, que debemos explorar e desenvolver como xa se ten feito noutros países con bastante aceptación entre o estudantado. Sen que iso signifique (por se fose necesario aclaralo) que deban ser un substituto das bolsas, instrumento básico de atención aos e ás estudantes e ás familias con menos recursos para acceder ao ensino superior.

Jaime Gómez Márquez

- Os estudantes non son clientes, son estudantes (perdón pola redundancia, necesaria decila as veces). Se o crédito ao estudio garantira un traballo, me parece que podería facerse. Pero como non é así, me parece mal que unha persoa remate a carreira, non teña traballo e ademáis teña que pagar un crédito.

  1. Cre que debe haber diferencias entre as universidades públicas e as privadas? Como vé o futuro.das universidades privadas en.España? E en Galicia?

Pilar Bermejo Barrera

- Non poderá haber diferencias entre universidades públicas e privadas no que fai ás esixencias legais para o reconocemento de títulos, pero en todo o demás será decisión de cada unha de elas si as hai ou non. Si, por exemplo, as Universidades privadas dispoñen de máis recurso para a aplicación dos métodos docentes máis avanzados, estarán en condicións de ofrecer un ensino máis atractivo que as públicas, coa mágoa de que non todo o mundo podería acceder a él.

Hai que decir, sin embargo, que hoxe por hoxe, as universidades públicas, ó combinaren con maior potencia que a maior parte das privadas a relación entre investigación e docencia, están en condicións de ofertaren un ensino de maior calidade . O reto das universidades públicas está, precisamente, en sacar proveito de esa ventaxa comparativa.

Desde o meu punto de vista, alomenos en España, e agás algún tipo de ensino relativamente especializado ou máis directamente vinculado ás expectativas empresariais e profesionais, as universidades públicas teñen unha oferta con máis contidos e de mellor calidade que as privadas. Pero, ás veces, esto é máis causa da historia de cada un dos tipos de universidades (longa para as públicas e curta para as privadas), que dunha actitude verdadeiramente comprometida de cada unha delas. As universidades públicas deben ser moi conscientes de esto.

Mercedes Brea

- Non sei se as “debe” haber, pero diferencias hainas. Os prezos das universidades públicas son moito máis elevados, porque deben cubrir o custo real (e, a ser posible, xerar beneficios), algo que non constitúe un obxectivo para as universidades públicas. O futuro.das universidades.privadas interésame máis ben pouco, posto que formo parte dunha universidade pública e o que de verdade me preocupa é máis ben o futuro desta.

Juan Casares Long

- A existencia de universidades públicas e privadas leva coexistindo moitos anos en algúns países do noso contorno. En España a pesares do elevado numero de universidades privadas dos últimos anos, salvo casos moi contados deberían chamarse centros de ensino superior porque non inclúen, en moitos casos, o desenvolvemento das funcións básicas da universidade tal e como eu a entendo.

En Galicia, polo momento non constitúe un problema a considerar.

Lourenzo Fernández Prieto

- Hai unha diferenza fundamental derivada do seu propio carácter. Unha universidade pública é un servizo público. O futuro das universidades privadas dependerá da actitude de quen goberne cara elas. Non deben detraer nin un só euro dos fondos públicos para a docencia e a investigación. A experiencia dinos que están centradas nun conxunto reducido de áreas de coñecemento e cunha ausencia total ou casi total de actividade investigadora. Desde a universidade pública a nosa obriga (institucional e de cada un dos que a conformamos) é ofrecer a mellor formación e a mellor investigación, cun uso eficiente dos nosos recursos.

Jaime Gómez Márquez

- Son defensor dunha Universidade pública forte a todos os niveis. A partires de ahí, estamos nunha sociedade de libre mercado e respecto que haxa universidades privadas pero prefiro, por moitas razóns, a públlica.

  1. Que entende por "calidade"? E por "excelencia?

Pilar Bermejo Barrera

- Cada tempo ten as súas palabras, até que por un uso abusivo das mesmas se lle esgota o significado, ou incluso se pervirten. Algo semellante pode ter sucedido con estas dúas polas que me preguntan. ¿Non comprenden o que lles digo?; ¿Cómo pode ser que nos teñamos que preguntar polo significado de dúas palabras que empregamos cada día?. Quizá porque perderon a capacidade de significar o que queremos decir con elas.

Propóñolles que recuperen un vello concepto: debemos traballar co compromiso de facer as cousas como é debido, para ofrecer un traballo ben feito. E si pretendemos estar de verdade entre os bos profesionais, ou entre as boas universidades, xa que é o caso, tentar de que os nosos froitos merezan o respeto dos demáis por recolleren esa condición no maior degrao posible.

Xa ben: o que importa non son as palabras, sinón o que se quere decir.

Mercedes Brea

- Certamente, non resulta sinxelo definir estes termos tan de moda. En calquera caso, entendo que “calidade” se refire ó conxunto de propiedades positivas que confiren valor alto a algo ou alguén. A “excelencia” representa un valor aínda máis elevado, unha calidade superior que fai que algo sexa digno da maior estima, aprecio e respeto.

Juan Casares Long

- Por calidade ser eficaces primeiro e eficientes despois no desenvolvemento das nosas tarefas.

Por excelencia a capacidade de ser sempre mellores.

Lourenzo Fernández Prieto

- Calidade é, como se pode deducir das respostas anteriores, dar resposta eficiente á necesidades de formación de cidadáns e profesionais responsables e capaces, e de xeneración de novo coñecemento e innovación. Seremos unha Universidade excelente se os nosos estudantes nos recoñecen como tal dez e vinte anos despois de selo, e se a sociedade atopa en nós unha fonte de produción de coñecemento e solucións aos seus problemas.

Jaime Gómez Márquez

- Son termos moi complicados para unha persoa normal coma min.

  1. Que papel considera que xogan na Universidade as políticas de avaliación de profesores, programas e centros? Teñen algo que ver coa imposición coactiva de políticas de reconversión?

Pilar Bermejo Barrera

- As políticas de avaliación son so para ver si as cousas estanse a facer ben, e penso que non teñen nada que ver coas políticas de reconversión.

Mercedes Brea

- Esas políticas de avaliación deberan ser un instrumento para detectar a existencia de boas e malas prácticas na docencia, investigación e xestión, de xeito que se puideran reforzar, consolidar, impulsar e mesmo recompensar as boas e corrixir (e cicais penalizar dalgún xeito) as malas. Na práctica, non estou convencida de que teñan que ver con esa “imposición coactiva de políticas de reconversión”, pero é certo que non cumpren o fin perseguido, senón que se utilizan para aparentar que somos críticos e obxectivos e para recoñecer méritos formais que redunden nalgún tipo de beneficio para os avaliados.

Juan Casares Long

- Eu entendo por avaliación a cuantificación da consecución dun determinado nivel de calidade, e non con políticas de reconversión.

Lourenzo Fernández Prieto

- A universidade e os universitarios sabemos que debemos render conta á sociedade e que debemos ser avaliadas no desempeño das nosas funcións. Como xa dixen anteriormente, debemos ser responsables no uso dos fondos públicos e en función dos resultados das avaliacións tomar as medidas correctoras. Temos unha función social que cumprir somos financiados en boa medida con fondos públicos, polo que a sociedade está lexitimada para avaliarnos e esixirnos.

Jaime Gómez Márquez

- A primeira pregunta, é a Universidade na súa autonomía a que ten que avaliar aos profes, os programas e os Centros. E debería facerse ben, cousa que non se fai. A segunda pregunta, non a entendo moi ben pero estou en contra desas cousas que se chaman imposicións coactivas (danme un pouco de medo).

  1. Considera necesario defender a Universidade Pública fronte ao seu progresivo e acelerado desmantelamento?

Pilar Bermejo Barrera

- Sempre é preciso defender a Universidade Pública para que nunca perda a súa condición de pública.

Mercedes Brea

- ¿E por qué, en lugar de ver a botella medio vacía, non intentamos vela medio chea e contribuímos cada un de nós cunha gotiña para acabar de enchela?

Juan Casares Long

- Reitero que a educación e unha conquista social da humanidade, e a universidade publica é imprescindible para garantir unha sociedade mellor.

Lourenzo Fernández Prieto

- Si, apostamos claramente por unha universidade pública e iso implica defendela. Desde a responsabilidade e a rendición de contas, porque non é intocable. Só na medida en que cumpramos coa nosa función docente e investigadora de modo satisfactorio estaremos en condicións de defender a utilidade social utilidade da universidade pública.

Jaime Gómez Márquez

- Xa o dixen: son un firme defendor da Universidade Pública. Sen matizacións.

Outras novas relacionadas: